Klinika Gastroenterologii, Alergologii i Pediatrii

 

Kierownik Kliniki: dr hab. n. med. Elżbieta Czkwianianc – prof. ICZMP
 dr ECzkwianiac 218x300 - Klinika Gastroenterologii, Alergologii i Pediatrii
 e-mail:

kpg@iczmp.edu.pl

Pododdział Gastroenterologii, Gastroenterologii Dzieci i Dzieci Starszych:
tel. sekretariat:
42271-1341
fax: 42271-1340
Pododdział Alergologii i Dzieci Młodszych
tel. sekretariat:
42271-1321
 e-mail:

sek41@iczmp.edu.pl


Pracownicy ze stopniem naukowym profesora.
Pracownicy ze stopniem naukowym doktora habilitowanego.
  • Czkwianianc Elżbieta
  • Kamer Barbara
Pracownicy ze stopniem naukowym doktora.
  • Dółka Elżbieta
  • Durko Alina
  • Dyńska Eleonora
  • Gołąbek Violetta
  • Kubińska Izabela
  • Kulig Karolina
  • Makosiej Ryszard
  • Niedworok Małgorzata
  • Pasowska Renata
  • Sordyl Beata
  • Szabelska-Zakrzewska Katarzyna
Główne kierunki działalności naukowo-badawczej.
  1. Badania nad etiopatogenezą chorób przewodu pokarmowego i chorób alergicznych w aspekcie czynników genetycznych, immunologicznych i środowiskowych oraz czynników infekcyjnych 

Badania nad etiopatogenezą chorób przewodu pokarmowego i chorób alergicznych od dawna są jednym z głównych tematów badawczych realizowanych w Klinice. Ustalono znaczenie czynników genetycznych (a) dla podatności i efektów chorobowych w przewodzie pokarmowym i układzie oddechowym, zainicjowanych przez czynniki infekcyjne (b) (H. pylori, Clostridium difficille i pasożytniczych m.in. Ascaris sp. Toxocara canis). Zbadano także wpływ niektórych czynników środowiskowych (m. in. nawyki żywieniowe, dym tytoniowy, mikroelementy) zwracając uwagę na epigenetyczny wpływ tych czynników (c) (nadal prowadzona jest działalność badawcza w tym kierunku). Badania molekularne dotyczące odporności wrodzonej (ekspresja receptorów TLR, ocena stężeń IL-4, IL-5 i IL-10) wskazują na znaczący jej udział w rozwoju w alergii pokarmowej u niemowląt, a badania nad polimorfizmem genu odporności wrodzonej Nod2/Card 15 w nchzj dowodzą, że polimorfizm 3020insC oraz 802C/T w układzie homozygotycznym przemawiają za potwierdzeniem nieswoistej choroby zapalnej jelit z silnym wskazaniem na chorobę Leśniowskiego – Crohn’a, a 802C/T jest najczęściej występującym polimorfizmem u dzieci z makroregionu łódzkiego z nieswoistą chorobą zapalną jelit. W badaniach nad wpływem H. pylori udokumentowano znaczenie mimikry molekularnej w zakresie determinant LewisXY i wywoływania owrzodzenia, czy też tylko przewlekłego zapalenia błony śluzowej żołądka.

a). czynniki genetyczne:

  1. Kubińska I., Pławski A., Czkwianianc E.: Częstość polimorfizmów genu Nod2/Card 15 w nieswoistych zapaleniach jelit u dzieci – materiał własny. Pediatria Współczesna. Gastroenterologia, Hepatologia i Żywienie Dziecka, 2011, 13, 2, 83-85.
  2. Kamer B, Kulig K, Lewkowicz P, Głowacka E, Sasiak A, Tchórzewski H. Rola receptora TLR4 i wybranych cytokin w rozwoju alergii pokarmowej u niemowląt i małych dzieci. Przegląd Gastroenterologiczny, 2011, 6, 6, 370-375

b) czynniki środowiskowe

  1. Kamer B, Wąsowicz W, Pyziak K, Kamer-Bartosińska A, Gromadzińska J, Pasowska R. Role of selenium and zinc in the pathogenesis of food allergy in infants and young children. Arch Med Sci, 2012, 8, 6, 1083-1088.
  2. Kamer B, Pasowska R, Matczak-Rynkowska A, Socha-Banasiak A, Kałużna-Czaplińska J, Grys W, Rynkowski J. An Evaluation of Cotinine as an Index of Exposure to Tabacco Smoke in Children with Recurrent Respiratory Tract Infections Using HPLC Method. American Journal of Analitical Chemistry, 2013; 4: 54-62.

            c). czynniki infekcyjne

  1. Dyńska E, Płaneta-Małecka I, Czkwianianc E.: Ocena wybranych parametrów klinicznych, serologicznych i immunologicznych w zarażeniu glistą ludzką u dzieci, przed i po leczeniu. Pediatria Współczesna 2011, 4, 209-212.
  2. Czkwianianc E.: Rola probiotyków w leczeniu biegunki związanej z zakażeniem Clostridium difficile. Zakażenia, 2011, tom 11(4), 28-34.
  3. K. Rudnicka, A. Grębowska, A. Moran, A. Matusiak, M. Walencka, E. Miszczyk, L. Bąk-Romaniszyn, E. Czkwianianc, I. Płaneta-Małecka, W. Rudnicka, M. Chmiela.: Different effectiveness of Helicobacter pylori lipopolisaccharides with or without LewisXY determinants in stimulating the secretion of proinflammatory cytokines IL-8 and TNF-alfa by peripheral blood mononuclear leukocytes. Prz Gastroenterol. 2011: T.6, nr 6, s.401-408
  4. Badania dotyczące wprowadzania nowoczesnych metod diagnostycznych i terapeutycznych w chorobach układu oddechowego i pokarmowego oraz innych chorób pediatrycznych 

Nawracające i przewlekłe zapalenia układu oddechowego współistniejące są narastającym problemem u dzieci. W wyniku przeprowadzonych badań ustalono związek refluksu żołądkowo-przełykowego z nawracającymi zapaleniami dróg oddechowych. Wprowadzono do diagnostyki refluksu z objawami pozaprzełykowymi u dzieci pH-metrię krtaniowo-gardłową (Restech) ustalając wskazania i ograniczenia tej metody.

Wprowadzenie w Klinice manometrii anorektalnej wysokiej rozdzielczości 3D do badań dysfunkcji mięśni dna miednicy i odcinka anorektalnego w nieprawidłowościach defekacji (zaparcie, popuszczanie stolca) pozwoliło również na ocenę wartości tej metody, zastosowanej po raz pierwszy wśród ośrodków gastrologii pediatrycznej.

Dzięki tej metodzie można zidentyfikować defekację dyssynergiczną i korygować ją terapią behawioralną.

  1. Czkwianianc E, Makosiej R.: Applying of High-Resolution Manometry in Chronic Constipated Children for Abnormal Anorectal Function defecation. Gastroenterology 2013, 144, 5, 1, 453.

2. Makosiej R, Sordyl B, Czkwianianc E.: Manometria anorektalna wysokiej rozdzielczości ManoScan high-resolution w diagnostyce zaburzeń defekacji u dzieci z przewlekłym zaparciem stolca. Przegląd Pediatryczny, 2013; 1, 43, 52: 45.

  1. Badania nad zaburzeniami odżywiania u dzieci oraz nad zaburzeniami rozwoju fizycznego w wieku rozwojowym. Rola enterohormonów w niskorosłości dzieci.

Otyłość i zespół metaboliczny u dzieci 

Zaburzenia odżywiania, a w konsekwencji także opóźnienie wzrastania i dojrzewania młodego organizmu może być wynikiem niedożywienia (nieprawidłowa dieta, zaburzenia wchłaniania jelitowego, przewlekłe choroby jelit) lub też może wynikać z nieprawidłowości wydzielania hormonów wzrostowych i/lub enterohormonów. Udokumentowano taki związek w przebiegu skąpo-objawowego zakażenia H. pylori u dzieci z niskorosłością i niedoborem masy ciała. Aktualnie są prowadzone badania nad reakcjami krzyżowymi pomiędzy przeciwciałami wytwarzanymi przeciwko antygenom infekcyjnym przewodu pokarmowego (C. albicans i H. pylori) a hormonom peptydowym biorących udział w mechanizmach regulujących proces wzrastania (grelina) oraz przyjmowanie pokarmów (szlak oreksy- i anoreksygeniczny: grelina, leptyna, insulina, neuropeptyd Y, peptyd YY, oreksyna i alfa MSH) w związku z obserwowanym między nimi zjawiskiem mimikry.

Zespół metaboliczny (ZM), wcześniej obserwowany u ludzi dorosłych, stał się obecnie narastającym problemem u dzieci. Wiąże się z epidemią otyłości wśród coraz młodszych dzieci (nawet niemowląt). Aktualnie rozpoznanie ZM stawia się od 10 roku życia. Badania prowadzone w Klinice wskazują na potrzebę obniżenia tej granicy wiekowej. Jednocześnie prowadzone są badania nad rolą karmienia naturalnego w prewencji otyłości a dotychczasowe wyniki są kontrowersyjne.

1. Stawerska R, Smyczyńska K, Czkwianianc E, Hilczer M., Lewiński A.: High concentration of ghrelin in children with growth hormone deficiency and neurosecretory dysfunction. Neuro Endocrinol Lett. 2012, 33(3), 331-339.

  1. Szabelska-Zakrzewska K, Durko A.: Ryzyko wystąpienia zespołu metabolicznego u dzieci i młodzieży z nadwagą lub otyłością w materiale własnym. Przegląd Pediatryczny, 2013; 1, 43, 22: 29.
  2. Badania nad czynnościowym przewlekłym zaparciem u dzieci

Przewlekłe czynnościowe zaparcie stolca u dzieci stanowi narastający problem kliniczny. Dokładne poznanie etiopatogenezy zaparcia i wczesne rozpoznanie możliwe dzięki wprowadzeniu nowych metod diagnostycznych (badanie USG z oceną przestrzeni zapęcherzowej, badanie manometryczne), umożliwia wprowadzenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego.

Najczęściej występuje zaparcie nawykowe (retencyjne), czasem zaparcie wynika z wydłużonego pasażu jelitowego (inertia) lub wiąże się z defekacją dyssynergiczną. W wyniku przeprowadzonych badań ustalono, że zróżnicowanie tych stanów służy do wprowadzenia odpowiednich, zróżnicowanych metod postępowania terapeutycznego (odpowiednio – oczyszczenie z zalegającego kału i stosowania makrogoli w dalszym etapie leczenia, stosowanie środków prokinetycznych czy też metod typu biofeedback, zależnie od charakteru zaburzenia). Przewlekły charakter choroby zaparciowej, wtórnie może doprowadzić do zmian ogólnych (brak apetytu, zaburzenia zachowania), do powstania organicznych nieprawidłowości jelitowych pod postacią wydłużenia jelita grubego, wytworzenia dodatkowych pętli jelitowych, wydłużenia i poszerzenia światła jelita (elongatio coli, dolichocolon, megarectum, megacolon), a także zmian pozycji jelita grubego w stosunku do miednicy. Na podstawie przeprowadzonych badań manometrycznych i badań urodynamicznych po raz pierwszy ustalono związek zaparcia czynnościowego z chorobami układu moczowego, a zwłaszcza z zaburzeniami mikcji, popuszczania moczu czy też moczenia nocnego.

Powszechność występowania oraz uporczywość, trudno poddającego się leczeniu przewlekłego czynnościowego zaparcia stolca, uzasadnia konieczność poszukiwań naukowych mogących pomóc w poznaniu patomechanizmów tych procesów. Z tego powodu obecnie prowadzone są badania nad rolą enterohormonów w etiopatogenezie choroby zaparciowej u dzieci.

  1. Czkwianianc E, Makosiej R.: Applying of High-Resolution Manometry in Chronic Constipated Children for Abnormal Anorectal Function defecation. Gastroenterology 2013, 144, 5, 1, 453
  2. Makosiej R, Sordyl B, Czkwianianc E.: Choroba refluksowa przełyku u dzieci z przewlekłym zaparciem stolca. Pediatria Współczesna Gastroenterologia, Hepatologia i Żywienia Dziecka, 2012, 2, 14, 74-78
Publikacje.
  1. Borun P, Bartkowiak A, Nedoszytko B, Nowakowska D, Teisseyre M, Limno J, Lubinski J, Kubaszewski L, Walkowiak J, Czkwianianc E. High Resolution Melting analysis as a rapid and efficient method of screening for small mutations in the STK11 gene in patients with Peutz-Jeghers syndrome. BMC Medical Genetics BioMed Central The Open Access Publisher, 2013: 1458-1471
  2. B. Kamer, R. Pasowska, E. Dółka, A. Blomberg, H. Rotsztejn: Prevalence of atopic dermatitis in infants during the first six months of life: authors’ observations. Post Dermatol Alergol 2013: T.30, nr 5, s.277-2813
  3. J. Kierkuś, M. Sładek, T. Pytrus, P.Landowski, G. Czaja-Bulsa, I. Ignyś, G. Mierzwa, U. Grzybowska-Chlebowczyk, E. Czkwianianc, A. Żabka, G. Rydzewska: Clinical characteristics of 320 pediatric Crohn’s disease patients registered in the nationwide Crohn’s disease registry in Poland. Prz Gastroenterol 2012: T.7, nr 4, s.228-232
  4. R. Talar-Wojnarowska, M. Pazurek, L. Durko, M. Degowska, G. Rydzewska, J. Śmigielski, A. Janiak, M. Ołakowski, P. Lampe, P. Grzelak, L. Stefańczyk, B. Smolarz, E. Małecka-Panas.:Comparative analysis of K-ras mutation and carcinoembryonic antigen in pancreatic cyst fluid. Pancreatology. 2012 : V.12, no.5, 417-420
  5. R. Stawerska, J. Smyczyńska, E. Czkwianianc, M. Hilczer, A. Lewiński.: High concentration of ghrelin in children with growth hormone deficiency and neurosecretory dysfunction. Neuroendocrinol Lett 2012 : V.33, no.3, s.331-339
  6. A. Mokrowiecka, A. Wierzchniewska-Ławska, B. Smolarz, H. Romanowicz-Makowska, E. Małecka-Panas.: p16 gene mutations in Barrett’s esophagus in gastric metaplasia – intestinal metaplasia – dysplasia – adenocarcinoma sequenceAdv Med Sci. 2012 : V.57, no.1, s.71-767. R. Stawerska, J.Smyczyńska, E. Czkwianianc, H. Pisarek M. Hilczer, A. Lewiński.: Ghrelin concentration is correlated with IGF-I/IGFBP-3 molar ratio but not with GH secretion in children with short stature. Neuroendocrinol Lett 2012: V.33, no.4, s.412-418
  7. K. Żuk, E.Czkwianianc, M. Degowska, M. Durlik, A. Gąsiorowska, I. Ignyś, G. Jurkowska, I. Krasnodębski, P. Lampe, E. Małecka-Panas, T. Marek, J. Milewski, M. Nowak-Niezgoda, G., Oracz B. Skrzydło-Radomańska, R. Talar-Wojnarowska, M. Wyszkowski, G. Rydzewska.: Zalecenia diagnostyczne i terapeutyczne w przewlekłym zapaleniu trzustki. Rekomendacje Grupy Roboczej Konsultanta Krajowego w dziedzinie Gastroenterologii i Polskiego Klubu Trzustkowego. Prz Gastroenterol. 2011: T.6, nr 6, s.339-352
  8. K. Rudnicka, A. Grębowska, A. Moran, A. Matusiak, M. Walencka, E. Miszczyk, L. Bąk-Romaniszyn, E. Czkwianianc, I. Płaneta-Małecka, W. Rudnicka, M. Chmiela.: Different effectiveness of Helicobacter pylori lipopolisaccharides with or without LewisXY determinants in stimulating the secretion of proinflammatory cytokines IL-8 and TNF-alfa by peripheral blood mononuclear leukocytes.Prz Gastroenterol. 2011: T.6, nr 6, s.401-408
  9. L. Bąk-Romaniszyn, A. Szala, A. Sokołowska, G. Mierzwa, M. Czerwionka-Szaflarska, A. Świerzko, K. Zeman, M. Cedzyński. Mannan-binding lectin deficiency in pediatric patients with inflammatory bowel disease. Scand J Gastroenterol 2011: V.46, no.10, s.1275-1278
  10. R. Talar-Wojnarowska, A. Gąsiorowska, M. Ołakowski, Lampe, B. Smolarz, H. Romanowicz-Makowska, E. Małecka-Panas.: Role of cyclooxygenase-2 gene polymorphisms in pancreatic carcinogenesis. World J Gastroenterol. 2011: V.17, no.36, s.4113-4117
  11. B. Iwańczak, W. Jańczyk, J. Ryżko, A. Banaszkiewicz, A. Radzikowski, E. Jarocka-Cyrta, M. Kaczmarski, E. Czkwianianc, B. Korczowski, G. Czaja-Bulsa, I. Zielińska, M. Czerwionka-Szaflarska, J. Kwiecień, M. Ogrodowska, A. Daukszewicz, T. Pytrus, F. Iwańczak.: Eosinophilic esophagitis in children: frequency, clinical manifestations, endoscopic findings, and seasonal distribution. Adv Med Sci. 2011 : V.56, no.2, pp.151-157
Współpraca międzynarodowa.

Klinika bierze udział w polsko-niemieckim konsorcjum w dziedzinie badań nad achalazją. 

Achalazja jest rzadką (zapadalność wynosi około 3:10.000) i ciężką chorobą przełyku. Wymaga interwencji endoskopowej lub chirurgicznej, nieleczona prowadzi do skrajnego wyniszczenia i zgonu.

Celem podjętych badań jest pogłębienie wiedzy na temat etiopatogenezy achalazji poprzez identyfikację genetycznych czynników ryzyka, zapewnienie platformy dla badań in vitro i in vivo funkcji zidentyfikowanych genów achalazji, opisanie charakterystyki fenotypu klinicznego włącznie z podtypami achalazji oraz genotypowo-fenotypowych korelacji.

Identyfikacja genów ryzyka jest warunkiem zrozumienia przyczyn tej ciężkiej choroby i pozwoli na dalsze badania wyjaśniające biologię procesów komórkowych w achalazji. Ponadto, identyfikacja genów achalazji będzie również stanowić podstawę do szczegółowych genotypowo-fenotypowych i genotypowo-środowiskowych korelacji. Identyfikacja podtypów achalazji (analiza genotyp-fenotyp) jest ważna z punktu widzenia klasyfikacji chorób, diagnostyki, analiz genotypowo-środowiskowych zależności i może ułatwić rozwój nowych strategii profilaktycznych.

Aktualnie badanie jest na etapie rekrutacji chorych i grupy kontrolnej do badania krwi, śliny oraz wypełnienia ankiet. 

Lista ośrodków z którymi prowadzona jest współpraca z podaniem nazwiska lidera:

prof. Johannessen Schumacher z Institute of Human Genetics Biomedical Center University of Bonn oraz większość ośrodków gastroenterologicznych dla dorosłych w Polsce.

Liderem ze strony Polskiej jest prof. dr hab. med. Ewa Małecka-Panas

Realizowane projekty.

– ze środków pozyskanych w drodze konkursów zewnętrznych:

  1. Udział enterohormonów w patogenezie i rozwoju choroby zaparciowej u dzieci oraz ocena zastosowania manometrii w analizie odruchów i mechanizmów patofizjologicznych w zaparciu stolca u dzieci. (projekt nr UMO-2011/01/B/NZ7/00361 finansowany przez Narodowe Centrum Nauki)
  2. Niskorosłość i niedobór masy ciała dzieci w aspekcie eneterohormonalnym (badania nad mimikrą molekularną czynników infekcyjnych i zarażeń pasożytniczych – krajowa współpraca między-ośrodkowa oraz zaburzenia zewnątrz i wewnątrzwydzielnicze trzustki u dzieci z niedoborem wzrostu i masy ciała. (projekt nr 5700/B/P01/2010/38, finansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego).
  3. Wpływ wybranych czynników infekcyjnych przewodu pokarmowego na wydzielanie enterhormonów (greliny, leptyny, insuliny, neuropeptydu Y i peptydu YY, oreksyny i alfa MSH) u dzieci z niedoborem wzrostu i masy ciała: zjawisko molekularnej mimikry. (projekt nr 5700/B/P01/2010/38, finansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego).
  4. Ocena bezpieczeństwa przeciwciał monoklonalnych anty-TNF alfa w leczeniu nieswoistych zapaleń jelit – wieloośrodkowe, prospektywne kohortowe badanie obserwacyjne. (pod patronatem Sekcji Jelitowej PTG)

– ze środków pozyskanych w drodze konkursów wewnętrznych ICZMP (projekty młodych naukowców):

  1. Wpływ stężenia ghreliny, leptyny i obestatyny na stan odżywienia dzieci z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit (Grant Młodego Naukowca nr 2011/V/5-MN)
  2. Rola cząsteczek adhezyjnych i selektyn w nieswoistych chorobach zapalnych jelit i ocena ryzyka rozwoju wczesnych zmian miażdżycowych u dzieci (Grant Młodego Naukowca nr 2012/61-MN)
  3. Znaczenie niedoborów żywieniowych, zwłaszcza mikro i makroelementów oraz witamin w rozwoju chorób alergicznych u dzieci. Wpływ podaży kwasu foliowego u kobiet w ciąży na rozwój alergii u ich dzieci (Grant Młodego Naukowca nr 2011/IV/22-MN).
Awanse naukowe.

Dyńska Eleonora – 2011r uzyskanie tytułu dr n. med.
Kubińska Izabela – 2012r uzyskanie tytułu dr n. med.

Badania Kliniczne.

Wieloośrodkowe, otwarte badanie fazy 1 mające na celu ustalenie bezpieczeństwa stosowania i farmakokinetyki MMXmesalaminy po podaniu u dzieci i młodzieży z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego. (badanie nr SPD 476112 sponsorowane przez firmę EastHORN Clinical Services in CEE Sp. z o.o.)

Konferencje naukowe.

I Konferencja naukowo-szkoleniowa „Postępy w rozpoznawaniu, leczeniu oraz w profilaktyce chorób jelit u dzieci i młodzieży. Konfrontacje lekarzy POZ, Oddziałów i Klinik Pediatrycznych”, Łódź, 29.09.2012

Planowane:

II Konferencja naukowo-szkoleniowa „Zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego”, 2014r
Konferencja szkoleniowa „Ocena odżywienia i żywienie chorych leczonych szpitalnie” – 2014r.


data ostatniej aktualizacji: iar©12.09.2014